Update aanpak circulaire economie

In 2016 heeft Tilburg de Tilburgse economische circulaire opgesteld. Robert Kint is de gemeentelijke drijvende kracht achter deze aanpak: "Het belangrijkste wat je als gemeente nu kunt doen is het stimuleren en stimuleren van het circulaire bedrijfsleven, en dat is het beste wat ik kan doen.

Circulariteit in de beginfase

In tegenstelling tot de energietransitie staat de circulaire economie volgens Robert nog in de kinderschoenen. "Het mooie van zo'n overgang is dat het niet iets is wat je creëert, maar iets dat gebeurt. Als overheid kun je als overheid alleen maar proberen het transitieproces te versnellen".

Volgens Robert doe je dit in deze eerste fase niet door je te richten op doelen, maar door gewoon aan de slag te gaan. "We zijn nog steeds in de leerfase en werken aan de volgende stap, de versnelling. Als gemeente heb je daar ook een rol in te spelen. We proberen zelf het goede voorbeeld te geven, door partijen met elkaar te verbinden en te faciliteren waar nodig.".

Stimuleren en faciliteren


Robert vindt het het leukst en vindt het belangrijk om te beginnen met het bedrijfsleven. "Je moet ervoor zorgen dat er circulaire producten zijn voordat je mensen kunt vragen deze op een circulaire manier te consumeren. Dus vraag en aanbod, vooral nu er weinig meer over is. We doen dit samen met startende bedrijven, maar ook met grote bedrijven die hier al mee bezig zijn.

De gemeente faciliteert en ondersteunt dit op vier manieren: op individueel bedrijfsniveau, op de bedrijventerreinen en binnen ketens in de regio. De vierde manier is de oprichting van MakerSpace. "Dat heeft al goede resultaten opgeleverd", vervolgt Robert enthousiast.

Bedrijven: Wolkat

Bedrijven en de gemeente zijn op zoek naar elkaar en de accountmanagers van de gemeente spelen hierbij een belangrijke rol. Zij bespreken regelmatig circulaire alternatieven tijdens bedrijfsbezoeken. Een goed voorbeeld is Wolkat in Tilburg: "Het bedrijf vond dat de verkoop van oud textiel op de tweedehandsmarkt en het gebruik van de rest in reinigingsdoeken en isolatiematerialen niet ver genoeg ging.

"Alles wat het bedrijf niet kan verkopen gaat nu naar Marokko. Daar wordt het verwerkt tot nieuw garen, dat ze in Nederland gebruiken voor nieuwe toepassingen zoals kleding of interieurontwerp. Zo is 100% upcycling mogelijk. Op een transparante manier gaat dat bedrijf echt in een cirkelvormige richting". Wolkat doet dit alles in zijn eentje, maar heeft soms hulp nodig om barrières te overwinnen. De gemeente, kennisinstellingen en andere bedrijven kunnen dan deze hulp bieden.

Gebieden: green deal en Parksharing

De gemeenten zijn ook actief op de bedrijventerreinen, waarvoor ze gebruik maken van groene deals. Ook het thema circulariteit maakt hier deel van uit: "We kijken naar wat er reststromen zijn en hoe bedrijven elkaar daarbij kunnen helpen. Parksharing is een initiatief van FLOOW2 en Solaris Parkmanagement, waarmee bedrijven hun middelen en diensten kunnen uitwisselen. FLOOW2 zal ook samenwerken met Symbiosis4Growth.".

Volgens Robert brengt dit ons in de richting van de sub-economie. "De gemeente heeft vanaf het begin bijgedragen aan het concept. Parksharing heeft een eigen businessmodel, dus er is geen subsidie nodig. Alleen in het geval van de uitrol door Tilburg zal de gemeente een deel ervan subsidiëren.". 

Kettingen: textiel, voedsel en recycling

Tot slot kijkt de gemeente naar het sluiten van ketens binnen de regio. In Tilburg gaat het om de textiel-, voedingsmiddelen-, bouw- en recyclingindustrie. "Deze ketenbenadering begint bijna altijd met bij elkaar gaan zitten, tijdens het ontbijt uitleggen wat er circulaire is, inspirerende voorbeelden geven en netwerken. Deelnemers zijn de ondernemers, medewerkers van kennisinstellingen, overheden en andere partijen, zoals MOED.

Volgens Robert begint de bal na enkele ontbijtsessies automatisch te rollen: "Zo'n project groeit automatisch, want het zijn de fanatieke voorlopers van de circulaire economie die aanwezig zijn. Goede voorbeelden in de textiel-, bouw- en voedingsmiddelensector zijn 013Cirkels, de Nederlandse Omringdal, Zuiderzwam, Cirkelstad en 013Food.

Ronde ambachtelijke centra

Robert geeft toe dat het soms kleine dingen zijn die zich aan tafel voordoen, maar voegt er al snel aan toe dat het moet groeien en versnellen. Hetzelfde geldt voor de cirkelvormige ambachtelijke centra: "We hebben La Poubelle en Kringloop Tilburg, en het idee is dat ze zullen groeien. Niet alleen de verkoop van mooie dingen, maar ook het opknappen, repareren, demonteren en hergebruiken of recyclen van de havendelen".

Om dit te bereiken gaan ze de samenwerking met de BAT aan de Milieustraat verbeteren. "Het uiteindelijke doel is dat mensen de waarde van hun bezittingen beter inzien en niet alleen maar weggooien. Hier krijgen de burgers ook een actieve rol toebedeeld. Door anders naar je eigen dingen te kijken, heeft de circulariteit echt een impact".

Kennisplatform en initiatiefnemer

Volgens Robert heeft u hiervoor ook een centrale locatie nodig: "Een portaalfunctie die verbinding maakt met alle hotspots in de regio, zodat starters en investeerders met elkaar in contact kunnen komen en snel aan de slag kunnen met hun ideeën. MakerSpace en Tilburg zijn een circulaire van die initiatieven waar alles samenkomt.".

Je komt er niet alleen met het bedrijfsleven en de overheid, daarom gaat Robert uit van de triple helix: "Het gaat om de samenwerking tussen overheid, bedrijven en kennisinstellingen. Dat kunnen onderwijsinstellingen zijn, maar een bedrijf als MOED is ook een uitstekende facilitator en initiatiefnemer. Als er een project of programma moet worden uitgevoerd, of als er een subsidie moet worden aangevraagd, werkt de gemeente graag met MOED. En zo zorgen we er samen voor dat Nederland in 2050 een circulaire is!".