MindLabs: Het Living Lab voor kunstmatige intelligentie

Als je het hebt over Living Labs in Tilburg dan kun je vanzelfsprekend niet om MindLabs heen. ‘The place where minds, media and technologies meet’ is een samenwerking tussen het bedrijfsleven, de overheid en het onderwijs en opereert op het snijvlak van interactieve technologie en menselijk gedrag. “Hier in Brabant heeft elke regio zijn kracht. Tilburg heeft een sociaal sterke inslag en is het expertisecentrum op het gebied van onder andere logistiek en artificial intelligence. We lopen voorop in de combinatie van innovatie, AI en menselijke interactie. MindLabs beoogt in deze driehoek een bruisend ecosysteem van onderzoek, ontwikkeling en ondernemerschap te bouwen rondom één centrale vraag: hoe kunnen we technologie inzetten voor een betere samenleving?” Op dit moment vindt dat bouwen nog plaats vanuit het Deprezgebouw in de Spoorzone. Maar het kan niemand zijn ontgaan dat de nieuwbouw pal naast de LocHal inmiddels in volle gang is.

EEN LEEG CANVAS

Frank stond sinds september 2018 aan het roer van MindLabs en heeft inmiddels het stokje overgedragen aan Loet Visschers. Hij begon met een zo goed als leeg canvas, vertelt hij: “De opdracht was breed maar helder. Ik werd gevraagd om de businesscase en de marketing op te zetten en te organiseren. En niet te vergeten om bedrijven aan te trekken om partnerships mee aan te gaan. Ik ben meteen gas gaan geven. Eind 2018 hadden we de financiering rond met de provincie en de gemeente Tilburg. Naast founding partners Tilburg University, ROC Tilburg, Fontys Hogescholen en De Persgroep was ook Interpolis inmiddels aan boord. Daarmee verenigden we onderwijs, overheid en ondernemers in een centraal concept. Inmiddels staat de vereniging MindLabs met een organisatie klaar voor de toekomst.”

CULTUUROMSLAG

“Zodra we een breed scala aan partners bijeengebracht hadden, kwam de grote uitdaging om alle neuzen dezelfde kant op de krijgen,” stelt Frank. “Geen gemakkelijke opgave. Ondernemers zijn gewend om te ondernemen, onderwijsinstellingen en overheden niet. Dat zit niet in hun genen. Maar binnen MindLabs is ondernemerschap voor iedere partner van belang. We zijn nog steeds bezig met deze cultuuromslag, maar staan er al veel beter voor dan een jaar geleden.” Mede dankzij een succesvolle marketingstrategie merkt Frank dat er naast een push ook een steeds sterkere pull vanuit de markt komt. Partijen die MindLabs actief benaderen dus. “De groep bedrijven, startups en instellingen die mee willen doen en bij willen dragen groeit hard. Dat treft. Want wij willen een zo groot mogelijk ecosysteem creëren. En dat biedt ruimte voor zoveel mogelijk leden. Als ze maar bijdragen aan innovatie op het gebied van interactieve technologie en menselijk gedrag. We zoeken bovendien partners die niet alleen iets komen halen, maar ook iets komen brengen. Denk aan kennis, ervaring en een netwerk. Net als in het verenigingsleven. Een samenwerking met rechten en plichten.”

VLIEGENDE START

Het bestaansrecht van MindLabs is al lang en breed bewezen. De projecten die momenteel lopen zijn namelijk niet meer op één hand te tellen. En dan is de nieuwbouw nog niet eens gerealiseerd. Wat dat betreft kan met recht gesproken worden van een vliegende start. Frank licht toe: “We moeten wel. We kampen bijvoorbeeld met grote personeelstekorten in zorg en onderwijs. In logistiek en industrie. We moeten dus fundamenteel anders gaan nadenken en repetitieve taken automatiseren. Doen we dit niet, dan kan dat negatieve gevolgen hebben. Niet alleen economisch maar ook sociaal gezien. Afwachten is dus geen goede strategie en we zijn meteen gestart met het leveren van onze bijdrage.” De aandachtsgebieden waarbinnen MindLabs dit doet zijn ‘virtual and mixed reality’, ‘serious games’, ‘natural language technologies’ en ‘robotics and avatars’. Vier onderzoeks- en ontwikkelingsgebieden die niet alleen regionaal, maar ook nationaal en zelfs internationaal toegepast worden.

LOPENDE PROJECTEN

Frank heeft direct een aantal mooie voorbeelden paraat: “Hier in Tilburg zitten we bijvoorbeeld aan tafel met Interpolis en de Gemeente, twee partijen die samen met data ongelukken en probleemsituaties proberen te analyseren en voorspellen, om ze uiteindelijk zoveel mogelijk te kunnen voorkomen. Wij denken met hen mee hoe ze hier kunstmatige intelligentie voor kunnen implementeren. En onder andere met Maxima Medisch Centrum en Amphia Ziekenhuis wordt gekeken hoe augmented en virtual reality ingezet kunnen worden in patiëntinteracties en personeelstrainingen. Iets soortgelijks speelt trouwens bij de Koninklijke Luchtmacht, waarmee we onderzoeken of hun dure vliegsimulatiesystemen vervangen kunnen worden door goedkopere alternatieven.” En dan is er nog SpaceBuzz, een met VR uitgeruste ‘raket’ waarin basisscholieren een levensechte educatieve ruimtevlucht kunnen beleven onder leiding van astronaut André Kuipers. Frank: “Een samenwerking met Kuipers, Tilburg University en de stichting Overview Effect Foundation. Dankzij de kennis en competenties van de bij MindLabs aangesloten bedrijven zoals WPG Zwijssen en de onderwijsinstellingen kan op dit soort thema’s snel worden geïnnoveerd. Maar we halen ook kennis en kunde uit de markt op. We zoeken actief naar bedrijven die zich met dezelfde of soortgelijke vragen als wij bezighouden en zoeken vervolgens de samenwerking op.”

INITIATOR EN KATALYSATOR

De rol van MindLabs is voor Frank glashelder: “Wij zijn in staat om met én voor bedrijven of instellingen innovatieprojecten te definiëren. Welke thema’s spelen er? Hoe moet een innovatie eruit komen te zien. Vervolgens zijn wij de initiator en katalysator. Zorgen wij ervoor dat projecten daadwerkelijk starten en ook voor economische ontwikkeling kunnen gaan zorgen. Tot slot hebben wij een belangrijke functie als kennisinstituut. Tijdens seminars en evenementen verspreiden wij kennis om zo het bredere veld waarbinnen wij opereren verder te brengen. In 2020 staan er al 20 innovatie-evenementen op de agenda die we samen met onze partners organiseren.”

TILBURG VS. SILICON VALLEY

“Ik heb 21 jaar bij Ericsson gewerkt om daar onder andere innovaties op het gebied van 4G en ‘internet of things’ te implementeren. Ook vanuit het machtige Silicon Valley. Ik weet dus wel wat er links en rechts gebeurt in deze business. En ik durf zonder blikken of blozen te zeggen dat we hier in Zuid-Nederland een prachtige regio hebben vol met geweldige innovaties. Tegelijkertijd zie ik twee verbeterpunten. Ten eerste moeten we ons als Brabantse kennisregio zichtbaarder maken aan de wereld. We mogen ons best wel eens op de borst kloppen en harder roepen waar we mee bezig zijn. Ten tweede moet er meer geld geïnvesteerd worden in nieuwe initiatieven. Kleine startups hebben vaak veel moeite om hun startkapitaal bij elkaar te sprokkelen. In Silicon Valley, maar ook in bijvoorbeeld Singapore en China, is dit stukken beter geregeld. Op dit moment zijn we in gesprek met bijvoorbeeld de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland en het Ministerie van Economische Zaken en hebben we lokaal bijvoorbeeld Braventure en de BOM om dit te stimuleren. MindLabs pakt hier de rol van aanjager.”

VOORUITKIJKEN

Het is een interessante tijd voor MindLabs. Met de nieuwbouw volop in ontwikkeling, krijgen ook de plannen voor als deze straks geopend is steeds meer vorm. “In het nieuwe gebouw willen we ook een kraamkamer voor start- en scaleups ontwikkelen." Loet vertelt: "De Startup Kitchen is in mei van dit jaar gestart als onderdeel van het ecosysteem van MindLabs. Het idee is dat de Spoorzone ruimte biedt voor zowel startups, scale-ups als gerenommeerde bedrijven, waardoor ze elkaar gemakkelijk kunnen helpen, en innovatieve ideeën kunnen testen. De startups komen niet allemaal in het MindLabs gebouw, maar in het aangrenzende gebied in de Spoorzone, de creatieve broedplaats die de Startup Kitchen heet. Onder andere Thebe en De Wever, Castlab, Purple Mountain en Flow Concepts zijn hier gevestigd. Dat mag voor maximaal drie jaar, daarna moeten ze doorgroeien naar een andere locatie om plaats te maken voor nieuwe startups. Het kan niet anders dan dat hier een magnetische werking vanuit gaat bij het aantrekken van innovatieve starters."

Verder vooruitkijken dan een jaar of twee is volgens Frank niet zinvol. “We kunnen ons nu niet voorstellen hoe de wereld verandert. Innovatie groeit exponentieel. Drie tot vijf jaar vooruitkijken is moeilijk. Tien jaar vooruitkijken is onmogelijk. De enige stip die ik op de horizon zie, is dat MindLabs zich in de toekomst moet hebben bewezen als katalysator en als ecosysteem van bedrijven in AI en menselijk gedrag. Dan is de missie geslaagd.” Loet vult aan: "Met hoogwaardige kennis en praktische toepassingen willen we landelijk en zelfs internationaal een prominente speler worden in interactieve technologie. Dit kunnen we natuurlijk niet alleen. Daarom werken we met diverse partijen samen aan één Brabants AI-netwerk, namelijk met JADS (’s-Hertogenbosch), BUAS Serious Gaming (Breda), EAISI (Eindhoven), Automotive Campus (Helmond) en Brainport Smart District (Eindhoven). Door kennis en kunde samen te brengen krijgen we als Brabant grote slagkracht op het gebied van Artificial Intelligence. De Spoorzone, Tilburg en de regio Midden-Brabant gaan hier op economisch gebied zeker van profiteren."

DE GOUDEN TIP 

“Omdat de innovatie zo snel gaat, moet je niet morgen pas starten met innoveren van je bedrijf of je business. Begin vandaag al! Want als je niet oplet word je binnen de kortste keren langs links en rechts ingehaald door anderen. Niet alleen uit Nederland, maar ook uit de rest van de wereld.”
 

 

Tilburg is jouw proeftuin

MindLabs